رنگ ونور عناصری هستند که از دیرباز نقش مهمی در معماری سنتی ایران ایفا کردهاند کاربرد سایه و رنگ با یکدیگر از جمله آثاری است که حسی عرفانی به فضا میدهد با در نظر گرفتن نور به عنوان مولفه اصلی فضا این ترکیب جامع و کلی همراه با فضاهای مجاور شکل خاصی از سازمان یافتگی متمرکز شده را پدید میآورد که در آن سلسله مراتب الگوی کلی به معنا میبخشد در نظم ساختاری نور به عنوان هندسه موجود عرضه میشود و منافذ و روزنهها را تحت اختیار خود در میآورد و نظم قاعدهمندی را به فضا تحمیل میکند درحالیکه لایههای پیچیدهتری از ادراک را پدید میآورد در معماری ایرانی مطالعه رنگ بنا برحجم و ساختار همواره به عنوان بخش اصلی مراحل مختلف ساختمان و فهم آن در نظر گرفته شده است.
به گزارش سپتا، معمار سنتي در عمارت موسیخانی تمام تلاش و همت خود را به كارگرفته تا زيبايي را در مسكن خـود بـه منصـه ظهـور رساند و آن را تجليگاه زيبايي و مكاني براي سوق دادن انسان به سـوي زيبـايي مطلـق گـرداند. در اين ميان بهرهگيري از رنگ در بنای تاریخی جايگاه ويژهاي دارد. اسـتفاده از رنـگ توسـط معمـار مسلمان در واقع برقراري يك نوع ارتباط قوي بـا طبيعـت است. هنرمنـد بـا الهـام از طبيعـت اطراف خود نظم خاصي ايجاد ميكند كه باعث هرج و مرج در ذهن نميشود و به آثار خود حـالتي روحاني و نمادين ميدهد.
در قرآن چندين بار كلمات هم خانواده «لون» به معنـاي رنـگ مشـاهده ميشود. در آيه ۲۲ سوره روم نگاهي متفاوت بـه مقولـه رنگ داشته و تفاوت در رنگ و نژاد بندگان خدا را يادآور ميشود: “از آيـاتش آفريـدن آسـمانها و زمين و اختلاف زبانها و رنگهاي شما است. هـر آينـه در آن نشـانهاي اسـت بـراي دانايـان. ” در متون اسلامي نيز احاديث زيادي ديده ميشوند كه بـه كـاربرد رنـگ در اسلام اشاره دارند. از حضرت رسول (ص) منقول است كه محبوبترين رنگها نزد حقتعـالي سفيد است و خداوند بهشت را با رنگ سفيد آفريد (بلخـاري، ،۱۳۹۰ ۷). سـفيد غايـت يكپـارچگي همه رنگها، پاك و بيآلايش، نور محض و نماد توحيد اسـت. رنـگ سـبز بـه عنوان برتـرين رنـگهاست كه داراي دو ساحت فطري، گذشته يا ازليت(آبي) و آينده يا ابديت(زرد) ميباشد.
معمار مسلمان بـه رنـگ بـا ديدي عرفاني نگريسته كه او را فراسوي زمان ميبرد و سوق دهنده او در سير و سلوك اسـت. او در به كارگيري رنگ ها كمال دقت را داشته، سايه روشنهاي زيبايي كه ايجاد ميكند بـر همجواريهـا تأكيد ميكند و گاه نيز بر تضاد و ناهماهنگي ميافزايد كه همه را از طبيعت فراگرفته اسـت.
در تزيينات داخلي عمارت تاریخی و زیبای موسیخانی با توجه به تقسيمبندي رنگها به دو دسـته گـرم(سـرخ، نـارنجي، زرد) و دسته سرد(سبز، آبي، بنفش) سلسلههايي از ترازهاي مختلف را بـه وجـود آورده است. در شيشههاي رنگي ارسیها نيز رنـگهـاي قرمز، زرد، آبي و سبز غالب هستند. نقطه اوج زيبايي ارسیها زماني است كه رنـگ شيشـههاي آن با نور تركيب ميگردند. هم آغوشي نور و رنگ در آنها باعث كمال بخشي فضاي در برگيرنـده آن و در ادامه ايجاد حس آرامش قلبي و ذهني درون خانههاي سنتي ميگردد.
![](https://septainvest.com/wp-content/uploads/2023/09/M18-1024x1024.jpg)
![](https://septainvest.com/wp-content/uploads/2023/09/M15-1024x1024.jpg)