نور سرچشمه هستي است و اجسام در مرز ميان روشنايي و تاريكي معنا مي ­يابند و شكل مي­ گيرند. در قرآن كريم آمده: “الله نور السموات و الارض…” (نور، آيه ۳۵). اين آيه نشـانگر  ايـن اسـت كـه خداونـد متعال كامل­‌ترين مصداق نور است كه آسمان­‌‎ها و زمين و تمام موجودات بـا اشـراق او بـر آنهـا ظهـور يافته‌­اند. نمود نور در عالم محسوسات نيز به همين ­گونه است: نور اين جهاني ظاهر اسـت و بـا تابيـدن بر اجسام ظلماني روشن مي‌شود. با اين تفاوت كه ظهور اشياء به نور الهي عين وجود يـافتن آنهاسـت ولي ظهور اجسام به ­وسيله نور حسي غير از اصل وجود آنهاست (مسائلي، ،۱۳۸۸ ۳۵). معمار سنتي بـه گونه­ هاي مختلف از نور درفضا استفاده مي­ كـرده اسـت.

به گزارش سپتا، مسـير متعـالي انديشـه معمـار، آنجـا كـه وي خواسته­‌هاي ذهني و شخصي و فردي خود را در جهان ارزش‌هاي ناب پيگير مي‌­شد، تعيين كننـده بـار تغزلي آفرين‌ش­اش مي­‌گشت و اين نقطه ورودي بود كه بدون تفويض نقش سازنده به نـور امكـان پـذير نبود (فلامكي، ،۱۳۸۱ ۳۱۱). 

در بناهاي سنتي مساجد و خانه‌­هاي مسكوني بيشتر از ساير بناها از نـور بهره هنرمندانه مي­‌گرفتند. در هر دوي اين بناها بازي نور اهميت به سزايي داشـت و نشـانه­‌اي از عـالم والا و فضاي معنوي بود. نور در بناهای تاریخی به صـورت تعـديل يافتـه دريافـت مـي‌­شـد. گـواه آن در عمارت تاریخی موسی­‌خانی وجود پنجره‌هاي رنگين و گره‌­چيني شده و همچنين نورگيرهـايي (هورنو) اسـت كـه در ايـن عمارت ساخته شده و نور   را   از   لابه‌لاي پنجره‌­هاي رنگين به داخل كشـانده و ايـن بـار نقوشـي بـا نـور ايجاد می‌­كنند، كه هر لحظه با تغيير نور آنان نيز تغيير مي­‌كنند و حال و هوايي خـاص بـه فضـاي داخـل مي­‌دهد.

بازی نور از میان شیشه های رنگی عمارت
ایجاد نقطه های نورانی در مسیر باریک دالان عمارت

در اين فضا همه چيز در تلاش بوده تا خود را به خلوص نزديك كند. توجه بـه ايجـاد سلسـله مراتب­‌هايي زيبا از تاريكي تا رسيدن به نور مطلق و برعكس وجود داشته و ايـن شـدت نـور و تـاريكي است كه اهميت فضا را مشخص مي­‍‌كند. به تعبير ديگر نور نشاني از حركت به سمت حقيقت است كـه حالت فيزيكي و مادي ندارد و اين موضوع در كنار عوامل ديگر مانند اقليم و موقعيـت قرارگيـري يـك بنا و نحوه استفاده از نور مطرح مي‌­شود عمارت تاریخی موسی­‌خانی نيـز، فضـايي حقيقـت‌جوست؛ حقيقت در معماري كمال است و كمال از آن باري تعالي است و هرچـه در ايـن فضـا حضـور دارد، عضوي از آن مي­‌باشد كه جداناچذير است و روي به سوي حقيقت دارد.

امکان ارسال دیدگاه وجود ندارد!